Уһук Илин идеята суруйааччы хараҕынан

Олунньу 15 күнүгэр Москваҕа «Россия» норуоттар икки ардыларынааҕы быыстапка чэрчитинэн, Саха сирэ Россия састаабыгар киирбитэ 400 сылын көрсө, «Россия Уһук Илинин 400 сыла» форум ыытылынна. Бу тэрээһиҥҥэ Саха сирин делегациятын тэҥэ Камчатка, Приморье, Еврей автономиялаах уобалаһын, Нуучча географиялыы уопсастыбатын салалтатын, «Моя планета» телеканал бэрэстэбиитэллэрэ кытыннылар.

Форум кыттыылааҕа, «Чолбон» сурунаал бас эрэдээктэрэ, Саха сирин суруйааччыларын сойууһун бэрэссэдээтэлэ Гаврил Андросов санаатын үллэһиннэ:

— Кэлиҥҥи сылларга Уһук Илин Россияҕа холбоһуута, нууччалар Чуумпу акыйаан кытылыгар тахсыылара Саха сириттэн уонна сахалар көмөлөрүнэн саҕаламмытын туһунан этэр чинчийээччилэр бэйэбит эрэ испититтэн буолбакка дойду араас муннуктарыгар эмиэ баар буоллулар. Ол курдук Камчаткаттан Россия суруйааччыларын сойууһун чилиэнэ Сергей Вахрин, Приморьеттан төрүттээх Москватааҕы суол-иис судаарыстыбаннай университетын преподавателэ, бөдөҥ публицист Игорь Шумейко биһиги форуммутугар кыттан санааларын үллэһиннилэр. Кинилэр Уһук Илин киэҥ сирин-уотун баһылааһын, Чуумпу акыйааҥҥа бөҕөргөтүнүү Саха сириттэн саҕаламмытын бигэргэтэллэр. Вахрин Камчатка уонна Саха сирин араспаанньаларын тиһэх улахан үлэни суруйда. Оттон Шумейко саха литературатын холобуругар тирэнэр. Мин санаабар Уһук Илин тула турар геополитика, идеология боппуруостарын уонна онно Саха сирин, сахалар сыһыаммытын учуонайдар, политиктар эрэ харахтарын далынан буолбакка айар дьон, чуолаан суруйааччы көрүүтүнэн эмиэ чинчийиэх, дьүһүйүөх, сайыннарыах кэриҥнээхпит. Оччоҕо Уһук Илин историята, суолтата ордук дириҥ хорутуулаахтык, киэҥ хоннохтоохтук дьэрэлийэн тахсыаҕа, быдан көдьүүстээх буолуоҕа. Этэргэ дылы «Сүгэ кыайбатаҕын — сүбэ хотор». Онон бу форум курдук тэрээһиннэри айар интеллигенция, суруйааччылар ортолоругар эмиэ ыытыах, Сибиири, Уһук Илини, Арктиканы, Саха сирин дойду атын хараҕынан көрөн ылынарын, өйдүүрүн ситиһиэх тустаахпыт. Онуоха бу «Улуу айаннар суолларынан» бырайыак салайааччыта, Ил Дархан сүбэһитэ Георгий Никонов көҕүлээһинэн тэриллибит форум тирэх буолуо диэн эрэнэбин.

«Россия Уһук Илинин 400 сыла» форум үлэтин түмүгүнэн РФ правительствотыгар 2032 сылы Уһук Илин Россия састаабыгар киирбитэ 400 сылынан биллэрэргэ уонна дойду бырааһынньыктарын халандаарыгар Дьокуускай төрүттэммит күнүн — балаҕан ыйын 25 күнүн Уһук Илиҥҥэ өтөн киирии саҕаламмыт кэминэн ааҕарга, «Нуучча Уһук Илинин 400 сыла» үбүлүөйдээх мэтээли уонна манньыаты олохтуурга этии киирдэ. Ону тэҥэ Уһук Илин регионнарыгар «Улуу айаннар суолларынан» бырайыагы уо.д.а. үбүлүөйдээх тэрээһиннэри өйүүргэ ыҥырыы таҕыста. Уһук Илини баһылааһын туһунан документальнай киинэ уһуллара торумнанна.

Источник: Ulusmedia